De wet DBA in een notendop uitgelegd

Wet DBA zzp'ers in de zorg
Als zzp’er in de zorg heb je er ongetwijfeld al eens van gehoord: de wet DBA. Het is erg belangrijk dat je als zzp’er goed begrijpt wat deze wet inhoudt en waarom hij belangrijk is. Wanneer je namelijk niet volgens de richtlijnen van deze wet werkt, kan het zijn dat de belastingdienst je op de vingers tikt.

In het verleden hebben we bij PIDZ al het een en ander over de wet DBA geschreven, maar het is nooit verkeerd om dit nog eens onder de aandacht te brengen. In dit artikel leggen we daarom nog eens in een notendop uit wat de wet DBA precies inhoudt en waar je volgens ons met name op moet letten.

Inhoudsopgave:

Wet DBA, wat houdt het in?

Laten we beginnen bij het begin: de wet DBA, wat houdt deze wet ook alweer precies in? De afkorting DBA staat voor ‘Deregulering Beoordeling Arbeidsrelatie’. Met de wet DBA wil de overheid de verantwoordelijkheid voor de relatie die opdrachtgever en zzp’ers samen aangaan, beter verdelen. Vooral in situaties waarbij getwijfeld wordt of er niet eigenlijk sprake is van loondienst, moet de wet DBA voor meer duidelijkheid zorgen. De wet DBA is in 2016 in het leven geroepen als vervanging van de VAR, de verklaring arbeidsrelatie. Misschien voor sommigen ook nog bekend. 

Kortgezegd dwingt de wet DBA de opdrachtgever en zzp’er om goed na te denken over de manier waarop zij samenwerken. In een overeenkomst leggen zij vervolgens vast hoe zij er samen voor zorgen dat de arbeidsrelatie aansluit bij zelfstandig ondernemerschap. Bij PIDZ wordt deze overeenkomst van opdracht automatisch gegenereerd in ons systeem ‘mijnPIDZ’ als de zzp’er een opdracht accepteert en de opdrachtgever hem goedkeurt. 

Waarom bestaat de Wet DBA

Waarom bestaat deze wet nu eigenlijk? Nou dat zit zo: het zelfstandig ondernemerschap brengt (belasting)voordelen voor zowel opdrachtgever als zzp’er met zich mee. De overheid wil misbruik van deze regelingen en oneerlijke concurrentie tussen medewerkers in loondienst en zzp’ers voorkomen. Wanneer blijkt dat je eigenlijk toch in loondienst werkt, moet de werkgever loonheffingen inhouden en betalen. Daarnaast moet hij meestal loon doorbetalen bij ziekte en vakantie. En gelden er bijvoorbeeld specifieke regels bij ontslag. Als achteraf blijkt dat je toch in loondienst aan de slag bent gegaan, kunnen jij als zzp’er en de zorginstelling dus onenigheid krijgen met de belastingdienst. En gedoe met de belastingdienst, dat wil niemand. 

Kortom, de wet DBA moet schijnzelfstandigheid voorkomen. Daarvan is sprake als een opdrachtnemer (de zzp’er) op papier als zelfstandig ondernemer een opdracht vervult, maar in praktijk als werknemer wordt behandeld en/of zich op die manier gedraagt.  

Hoe werkt de wet DBA

Nu je hopelijk een beter beeld hebt gekregen van wat de wet DBA ook alweer precies inhoudt, is het goed om verder in te zoomen op het praktische gedeelte. Hoe werkt de wet DBA en hoe zorg ik er als zzp’er in de zorg voor dat ik volgens de regels werk? Dat lijkt in het begin nog best ingewikkeld, maar als je goed meeleest valt dat eigenlijk best mee. 

Vanaf 1 januari 2020 is de Belastingdienst strenger gaan toezien op naleving van de wet DBA. De Belastingdienst richt zich met haar controles vooral op de opdrachtgevers (de zorginstellingen). Zij handhaaft in het geval van ‘kwaadwillendheid’. Je spreekt van kwaadwillendheid wanneer de opdrachtgever best weet, of had kunnen weten, dat zijn opdracht niet aan de eisen voldoet. Dus als hij hem niet aan een zzp’er had mogen geven. Is er wel sprake van schijnzelfstandigheid, maar niet van kwaadwillendheid, ofwel het is niet met opzet gedaan? Dan krijgt de opdrachtgever drie maanden de tijd om de situatie aan te passen. 

Dit heeft ook gevolgen voor de zzp’er. Je moet namelijk bij de belastingdienst kunnen aantonen dat jij daadwerkelijk een ondernemer bent. Blijkt dat namelijk toch niet het geval te zijn, omdat je eigenlijk werk hebt gedaan dat bij loondienst past, dan heb je bijvoorbeeld geen recht meer op de ondernemerschaftrek. Je kunt hier zelfs achteraf een boete voor krijgen, dus zorg dat je al je zaken rondom ondernemerschap goed regelt en vastlegt.

De huidige situatie rondom de wet DBA gold als overbruggingsperiode. In de loop van 2020 moest er namelijk meer duidelijkheid komen door de invoering van de webmodule: een digitale vragenlijst waaraan opdrachtgevers vooraf kunnen toetsen ze met een specifieke opdracht voldoen aan de wet DBA, of niet.  

De vragenlijst voor de webmodule is de afgelopen tijd door een werkgroep van enkele ministeries, het UWV en de Belastingdienst ontwikkeld. Er zijn al verschillende testversies in omloop geweest, maar definitieve invoering van de webmodule is steeds uitgesteld. Er wordt dus nog steeds niet actief gehandhaafd op de wet DBA, maar dat betekent absoluut niet dat je er niet mee bezig hoeft te zijn. Het volgende kabinet zal deze kwestie oppakken. 

Wat kan ik als zzp’er in de zorg doen om te voldoen aan de wet DBA?

De meest belangrijke vraag in het kader van de wet DBA is natuurlijk: hoe kan ik er als zzp’er in de zorg voor zorgen dat ik aan de eisen van deze wet voldoe? In deze paragraaf geven we je een paar tips die je helpen om ervoor te zorgen dat je niet voor verrassingen komt te staan en wet DBA proof te werk gaat. 

Je bent zzp’er in de zorg, wat inhoudt dat je waarschijnlijk bewust gekozen hebt voor het ondernemerschap. Dit omdat je jouw vak wilt uitoefenen op een manier die bij je past. Met de vrijheid om je eigen agenda te bepalen, ruimte voor eigen ontwikkeling en tijd om ‘aan het bed’ te staan – en niet met administratie bezig te zijn. Wanneer je voor het ondernemerschap kiest, heeft dit als gevolg dat je je ook moet gedragen als een echte ondernemer. Hieronder verstaan we onder andere de volgende zaken: 

  • Zorg dat je overal correct ingeschreven staat als ondernemer en de benodigde documenten hebt ingevuld en ingediend; 
  • Bepaal zelf je eigen uurtarief. Voor tips hoe je dit het beste kunt doen, verwijzen we je naar dit artikel; 
  •  Behoud je eigen identiteit en probeer jezelf te onderscheiden van de rest; 
  • Zorg zelf voor een vervanger, als je onverhoopt toch niet kunt komen werken maar een opdracht al wel hebt aangenomen; 
  • Zorg ervoor dat je een eigen website hebt waar je CV, eventuele relevante certificaten en referenties op staan; 
  • Ben actief op social media om je netwerk uit te breiden en nieuwe opdrachten te vinden; 
  • Blijf jezelf ontwikkelen op professioneel gebied, dus volg regelmatig trainingen of cursussen. 
  • Werk volgens de afspraken die je hebt vastgelegd in de overeenkomst van opdracht en voorkom een gezagsverhouding met je opdrachtgever; 

Het laatste puntje is in de beoordeling door rechters heel belangrijk gebleken. De beoordeling van een arbeidsrelatie door rechters is geen invuloefening (zoals de webmodule probeert), maar het is een complexe situatie van vastgelegde afspraken die duidelijk maken dat het gaat om opdrachtgever- en opdrachtnemerschap. En het nakomen hiervan. En het belangrijkste is dat een zelfstandig ondernemer zelf bepaalt hoe hij of zij de opdracht uitvoert. Dus een zorginstelling mag niet op de werkvloer instructies geven (dat is een vorm van gezag), maar alleen doelen afspreken (bijvoorbeeld dat je een x aantal cliënten moet helpen). Ook moet een zzp’er zorgen dat hij of zij niet meedraait in de processen van een team dat in loondienst is, bijvoorbeeld door geen teambesprekingen bij te wonen en geen bedrijfskleding van de zorginstelling te dragen.  

Wanneer je goed rekening houdt met bovenstaande punten en op die manier duidelijk kan laten zien dat je een ondernemer bent die een opdracht aanneemt en geen werkzaamheden verricht alsof je een zorgverlener in loondienst bent, kun je er voor nu gerust op zijn dat je alles netjes volgens de regels van de wet DBA doet. 

Heb je nog andere vragen omtrent de wet DBA? Stel ze dan gerust. Bij PIDZ houden we sowieso het nieuws hierover nauwlettend in de gaten en zullen hier regelmatig bij stilstaan. 

Vergeet niet om deze post te delen.

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email
Share on whatsapp

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Aan de slag als zorgprofessional via PIDZ

Wij zijn altijd op zoek naar vakbekwame zorgprofessionals zoals jij: mensen met kennis van zaken en hart voor de zorg.

Meer weten over PIDZ Detachering?

Laat hier je gegevens achter en je ontvangt direct onze brochure met meer informatie.