Als flexwerker in de zorg heb je recht op ORT (Onregelmatigheidstoeslag) wanneer je werkt op tijden die als onregelmatig worden beschouwd, zoals avonden, nachten, weekenden en feestdagen. Dit recht geldt ook voor flexwerkers, mits de cao die van toepassing is op de opdrachtgever of het uitzendbureau ORT voorschrijft. In dit artikel lees je precies hoe dat werkt, hoe ORT wordt berekend en wat je kunt doen als je toeslag niet wordt uitbetaald. Schrijf je je in via PIDZ als flexwerker in de zorg, dan weet je zeker dat je arbeidsvoorwaarden goed geregeld zijn.
Wat is ORT en wanneer heb je er recht op?
ORT staat voor Onregelmatigheidstoeslag en is een financiële vergoeding bovenop je basissalaris voor het werken op ongebruikelijke tijden. Je hebt er recht op wanneer je werkt buiten de reguliere dagdienst, dus op avonden, nachten, weekenden of feestdagen. De exacte percentages en tijdvensters worden bepaald door de toepasselijke cao.
In de zorgsector is ORT een gangbaar onderdeel van de arbeidsvoorwaarden, omdat zorg nu eenmaal 24 uur per dag en 7 dagen per week doorgaat. De meeste zorginstellingen vallen onder een specifieke cao, zoals de cao VVT (Verpleeg-, Verzorgingshuizen en Thuiszorg), cao GGZ of cao Gehandicaptenzorg. Elk van deze cao’s definieert eigen tijdvensters en toeslagpercentages.
Globaal gelden de volgende onregelmatige tijden in de meeste zorg-cao’s:
- Avonddiensten (doorgaans na 18:00 of 20:00 uur)
- Nachtdiensten (doorgaans tussen 22:00 en 06:00 uur)
- Weekenddiensten (zaterdag en/of zondag)
- Feestdagen zoals Kerst, Pasen en Koningsdag
De toeslag wordt uitgedrukt als een percentage van je uurloon. Nachtdiensten en feestdagen leveren doorgaans de hoogste toeslagen op, soms oplopend tot 50% of meer bovenop het reguliere uurloon. Het is belangrijk om je eigen cao goed te kennen, zodat je weet op welke toeslag je recht hebt voor elk type dienst dat je draait.
Geldt de ORT-regeling ook voor uitzendkrachten?
Ja, de ORT-regeling geldt ook voor flexwerkers. Op grond van het gelijke behandelingsbeginsel in de Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs (Waadi) hebben flexwerkers recht op dezelfde arbeidsvoorwaarden als vaste medewerkers die vergelijkbaar werk doen bij dezelfde opdrachtgever. Dit omvat ook de onregelmatigheidstoeslag.
In de praktijk zijn er twee situaties die bepalen hoe de ORT-regeling op jou van toepassing is:
- Inlenersbeloning: Wanneer je als flexwerker via een uitzendbureau werkt, heb je recht op de inlenersbeloning. Dit betekent dat je dezelfde ORT-percentages en tijdvensters krijgt als de vaste medewerkers bij de zorginstelling waar je werkt.
- Cao Uitzendkrachten (ABU of NBBU): Als het uitzendbureau een eigen cao hanteert die afwijkt van de inlenersbeloning, kan dit in bepaalde gevallen anders uitpakken. Controleer altijd welke cao op jouw situatie van toepassing is.
De inlenersbeloning is in 2020 wettelijk versterkt en geldt nu als uitgangspunt. Dit betekent dat uitzendbureaus niet zomaar lagere ORT-percentages mogen hanteren dan de opdrachtgever zelf uitbetaalt aan vaste medewerkers. Als flexwerker in de zorg heb je dus een stevige wettelijke basis om ORT te claimen.
Hoe wordt ORT berekend voor uitzendkrachten in de zorg?
ORT voor flexwerkers in de zorg wordt berekend door het toepasselijke toeslagpercentage te vermenigvuldigen met het uurloon voor elk gewerkt uur dat binnen een onregelmatige periode valt. De berekening volgt de tijdvensters en percentages uit de cao die van toepassing is op de inlenende zorginstelling.
Een praktisch voorbeeld maakt dit concreet. Stel dat je een uurloon hebt van 15 euro en je werkt een zaterdagnacht van 22:00 tot 06:00 uur. Als de cao een toeslag van 40% voorschrijft voor nachtdiensten in het weekend, ontvang je voor elk gewerkt uur 15 euro plus 6 euro toeslag, dus 21 euro per uur.
Let op de volgende praktische aandachtspunten bij de berekening:
- ORT wordt berekend over het feitelijke uurloon, niet over het minimumloon
- Wanneer meerdere toeslagen van toepassing zijn (bijvoorbeeld nacht én feestdag), wordt doorgaans de hoogste toeslag gehanteerd en worden ze niet gecumuleerd, tenzij de cao dit anders bepaalt
- Reistijd of pauzetijd telt in de meeste gevallen niet mee voor de ORT-berekening
- Je loonstrook moet duidelijk vermelden hoeveel ORT-uren zijn uitbetaald en tegen welk percentage
Controleer je loonstrook elke maand nauwkeurig. Vergelijk het aantal onregelmatige uren dat je hebt gewerkt met wat er op de loonstrook staat. Klopt er iets niet, neem dan direct contact op met je uitzendbureau of flexservicebureau.
Wat is het verschil tussen ORT als zzp’er en als flexwerker?
Het grootste verschil is dat een flexwerker automatisch recht heeft op ORT via de cao en de inlenersbeloning, terwijl een zzp’er zelf verantwoordelijk is voor het onderhandelen over een tarief dat alle onregelmatige uren vergoedt. Als zzp’er bestaat er geen wettelijk recht op ORT, omdat je geen werknemer bent.
Als zzp’er in de zorg stel je een uurtarief vast dat je eigen inschatting van onregelmatige uren weerspiegelt. Dit biedt vrijheid, maar ook risico: als je tarief niet hoog genoeg is om avond- en weekenddiensten te compenseren, verdien je feitelijk minder dan een flexwerker in dezelfde situatie. Zzp’ers moeten bij het bepalen van hun tarief dus rekening houden met:
- De verhouding tussen reguliere en onregelmatige diensten in hun opdrachten
- Kosten voor verzekeringen, pensioen en vakantiedagen die niet automatisch worden vergoed
- De marktconforme tarieven in hun specifieke zorgsector
Als flexwerker hoef je hier niet zelf over na te denken: de ORT wordt automatisch berekend en uitbetaald op basis van de gewerkte uren en de toepasselijke cao. Dit maakt de administratieve last een stuk lichter en geeft zekerheid over je inkomen, ook in maanden met veel onregelmatige diensten.
Twijfel je of werken als zzp’er of als flexwerker beter bij je past? Beide opties hebben voor- en nadelen die afhangen van je persoonlijke situatie, gewenste flexibiliteit en financiële doelen.
Wat moet je doen als je ORT niet uitbetaald krijgt?
Als je vermoedt dat je ORT niet of niet volledig uitbetaald krijgt, moet je eerst je loonstrook controleren en vergelijken met de toepasselijke cao. Staan er minder ORT-uren op dan je hebt gewerkt, of zijn de percentages lager dan de cao voorschrijft, dan heb je een concrete basis om actie te ondernemen.
Volg deze stappen als je ORT ontbreekt of onjuist is berekend:
- Verzamel bewijs: Bewaar je gewerkte diensten, roosters en urenstaten. Dit is je bewijs van de gewerkte onregelmatige uren.
- Controleer de cao: Zoek op welke cao van toepassing is op jouw situatie en noteer de exacte tijdvensters en percentages voor ORT.
- Neem contact op met je uitzendbureau: Leg het verschil schriftelijk voor en vraag om een correctie. Schriftelijk communiceren is belangrijk, zodat je een bewijsspoor hebt.
- Schakel de vakbond in: Ben je lid van een vakbond, dan kunnen zij je ondersteunen bij het verhalen van achterstallige ORT.
- Meld het bij de Inspectie SZW: Als het uitzendbureau niet meewerkt, kun je een melding doen bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. Zij houden toezicht op naleving van de Waadi en cao-verplichtingen.
Laat het er niet bij zitten als je ORT niet klopt. Achterstallige toeslag kan over meerdere maanden oplopen tot een aanzienlijk bedrag. Je hebt wettelijk recht op correcte uitbetaling, en er zijn voldoende instanties die je daarbij kunnen helpen.
Hoe PIDZ helpt met ORT als flexwerker in de zorg
Als flexwerker in de zorg wil je je kunnen richten op je werk, niet op administratieve onzekerheden rondom je salaris en toeslagen. PIDZ zorgt ervoor dat je arbeidsvoorwaarden transparant en correct zijn geregeld, zodat je weet waar je aan toe bent. Wat PIDZ voor jou als flexwerker betekent:
- Correcte toepassing van de ORT-regeling op basis van de geldende cao
- Duidelijke loonstroken waarop je ORT-uren en percentages zichtbaar zijn
- Persoonlijke begeleiding via een van de vestigingen door heel Nederland
- Toegang tot het mijnPIDZ-platform waarmee je snel losse en langdurige diensten vindt die passen bij jouw beschikbaarheid
- Ondersteuning bij vragen over je arbeidsvoorwaarden, zodat je nooit in het duister tast
Wil je als flexwerker aan de slag in de zorg met goede arbeidsvoorwaarden en zekerheid over je ORT? Schrijf je direct in en ontdek wat PIDZ voor jou kan betekenen.
Frequently Asked Questions
Hoe weet ik welke cao van toepassing is op mijn situatie als flexwerker in de zorg?
De toepasselijke cao hangt af van de zorginstelling waar je werkt en het uitzendbureau dat je uitzendt. Vraag bij je uitzendbureau of flexservicebureau op welke cao jouw arbeidsovereenkomst is gebaseerd en of de inlenersbeloning van de zorginstelling wordt gehanteerd. Je kunt ook de website van de FNV, CNV of de betreffende brancheorganisatie raadplegen om te achterhalen welke cao geldt voor jouw type zorginstelling, zoals cao VVT, cao GGZ of cao Gehandicaptenzorg.
Mag mijn uitzendbureau een lager ORT-percentage hanteren dan de zorginstelling zelf uitbetaalt?
Nee, in principe niet. Sinds de wettelijke versterking van de inlenersbeloning in 2020 zijn uitzendbureaus verplicht om dezelfde ORT-percentages en tijdvensters te hanteren als die gelden voor vaste medewerkers bij de inlenende zorginstelling. Doet je uitzendbureau dit niet, dan is dat een schending van de Waadi en kun je het verschil terugvorderen. Leg dit schriftelijk voor aan je uitzendbureau en schakel indien nodig de vakbond of de Nederlandse Arbeidsinspectie in.
Wordt ORT ook uitbetaald over overuren of meeruren die ik in het weekend of 's nachts werk?
Ja, ORT is van toepassing op álle uren die je werkt binnen de onregelmatige tijdvensters die de cao definieert, inclusief overuren of meeruren die binnen die periodes vallen. Het maakt daarbij niet uit of het om regulier ingeplande uren of extra uren gaat; bepalend is het tijdstip waarop de uren worden gewerkt. Controleer wel altijd de specifieke bepalingen in jouw cao, want sommige cao’s kennen aparte regelingen voor overuren bovenop de ORT.
Hoe lang mag ik terugvorderingen doen als mijn ORT in het verleden onjuist is uitbetaald?
Voor loonvorderingen, waaronder achterstallige ORT, geldt in Nederland een verjaringstermijn van vijf jaar. Dit betekent dat je in principe ORT kunt terugvorderen over de afgelopen vijf jaar, mits je beschikt over bewijs van de gewerkte onregelmatige uren, zoals roosters en urenstaten. Hoe langer je wacht, hoe lastiger het wordt om bewijs te verzamelen, dus onderneem zo snel mogelijk actie als je vermoedt dat er ORT is misgelopen.
Telt ORT mee voor de berekening van mijn vakantiegeld of vakantiedagen?
Ja, in de meeste zorg-cao’s wordt vakantiegeld berekend over het totale verdiende loon, inclusief de onregelmatigheidstoeslag. Hetzelfde geldt vaak voor de opbouw van vakantiedagen: die worden berekend op basis van de feitelijk gewerkte uren, ongeacht of die uren overdag of ‘s nachts zijn gemaakt. Controleer de specifieke bepalingen in jouw cao om zeker te weten hoe dit voor jouw situatie is geregeld.
Wat is een veelgemaakte fout bij het controleren van mijn loonstrook op ORT?
Een veelgemaakte fout is dat flexwerkers alleen controleren óf er ORT op de loonstrook staat, maar niet of het aantal ORT-uren en de gehanteerde percentages ook daadwerkelijk kloppen. Vergelijk daarom elk gewerkt onregelmatig uur nauwkeurig met de tijdvensters en toeslagpercentages uit de cao. Let ook op of diensten die precies op de grens van een tijdvenster vallen, zoals een dienst die begint om 18:00 uur, correct zijn gesplitst in reguliere en onregelmatige uren.
Kan ik als flexwerker zelf onderhandelen over hogere ORT-percentages dan de cao voorschrijft?
De cao stelt minimumpercentages vast voor ORT; je kunt als individuele flexwerker geen lagere percentages overeenkomen, maar hogere percentages zijn in theorie bespreekbaar. In de praktijk hanteren uitzendbureaus en zorginstellingen echter vrijwel altijd de percentages uit de cao als standaard. Als je structureel veel onregelmatige diensten draait en hogere vergoeding wilt, kan het interessant zijn om te vergelijken of een overstap naar een ander uitzendbureau of een andere constructie, zoals werken als zzp’er met een hoger uurtarief, financieel voordeliger uitpakt.
Related Articles
- Hoe herken ik een geschikte zzp-opdracht in de zorg?
- Hoe bereid ik mij voor op een kennismaking bij een zorginstelling?
- Wanneer moet ik als zzp’er in de zorg inkomstenbelasting betalen?
- Bouw ik pensioen op als uitzendkracht?
- Wat elke uitzendkracht moet weten over de uitzend-cao 2026
This content was generated with the help of AI and it may contain mistakes
