Ja, als zzp’er in de zorg ben je wettelijk verplicht aangesloten te zijn bij een klachtenregeling. Dit geldt voor alle zorgaanbieders, inclusief zelfstandige zorgprofessionals. De verplichting vloeit voort uit de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz), die in 2016 in werking trad en sindsdien voor iedere zorgaanbieder in Nederland van kracht is. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de klachtenregeling voor zzp’ers in de zorg.
Wat zegt de wet over een klachtenregeling voor zzp’ers in de zorg?
De Wkkgz verplicht iedere zorgaanbieder in Nederland, dus ook zzp’ers in de zorg, om aangesloten te zijn bij een klachtenregeling. Dit betekent dat cliënten altijd een officieel kanaal moeten hebben om klachten in te dienen over de ontvangen zorg. De wet maakt geen onderscheid tussen grote zorginstellingen en individuele zelfstandigen: als je zorg verleent, val je onder deze verplichting.
De Wkkgz stelt concreet dat een zorgaanbieder een regeling moet hebben voor de opvang en afhandeling van klachten. Daarbij moet je als zzp’er ook aangesloten zijn bij een erkende geschilleninstantie, zodat een cliënt bij een onopgeloste klacht een onafhankelijk oordeel kan vragen. De wet heeft als doel de kwaliteit van zorg te waarborgen en cliënten een laagdrempelige manier te bieden om hun zorgen kenbaar te maken.
Naast de klachtenregeling schrijft de Wkkgz ook voor dat je beschikt over een adequate aansprakelijkheidsverzekering en dat je zorg van goede kwaliteit levert. De klachtenregeling is dus onderdeel van een breder pakket aan kwaliteitseisen waaraan zzp’ers in de zorg moeten voldoen.
Welke soorten klachtenregelingen zijn er voor zorgprofessionals?
Voor zzp’ers in de zorg zijn er twee hoofdvormen van klachtenregelingen: aansluiting bij een branchevereniging die een collectieve klachtenregeling aanbiedt, of het afsluiten van een individuele klachtenregeling via een gespecialiseerde aanbieder. Beide opties moeten voldoen aan de eisen van de Wkkgz en zijn erkend door het ministerie van Volksgezondheid.
Collectieve klachtenregelingen via brancheverenigingen
Veel brancheverenigingen voor zorgprofessionals en zzp’ers in de zorg bieden een collectieve klachtenregeling aan als onderdeel van het lidmaatschap. Voorbeelden zijn organisaties die specifiek zijn opgericht voor zelfstandige zorgverleners. Het voordeel van deze route is dat de regeling al kant-en-klaar is ingericht en dat je als lid ook profiteert van andere voordelen zoals kennisdeling, juridisch advies en netwerkmogelijkheden.
Individuele klachtenregelingen via gespecialiseerde aanbieders
Er zijn ook aanbieders die specifiek klachtenregelingen aanbieden voor individuele zorgprofessionals. Je sluit dan een overeenkomst af met een erkende klachtenfunctionaris en een erkende geschilleninstantie. Deze optie geeft meer flexibiliteit, maar vraagt wel dat je zelf actief de juiste partijen selecteert en controleert of zij voldoen aan de Wkkgz-vereisten. De kosten variëren per aanbieder en liggen doorgaans tussen de tientallen en enkele honderden euro’s per jaar.
Wat zijn de gevolgen als je als zzp’er geen klachtenregeling hebt?
Als je als zzp’er in de zorg geen klachtenregeling hebt, overtreed je de Wkkgz. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) houdt toezicht op de naleving van deze wet en kan handhavend optreden. In de praktijk kan dit betekenen dat je een aanwijzing of een last onder dwangsom krijgt, en in ernstige gevallen kan de inspectie verdere maatregelen nemen.
Naast het juridische risico zijn er ook praktische gevolgen. Zorginstellingen en bemiddelingsbureaus vragen steeds vaker om bewijs van een geldige klachtenregeling voordat ze een samenwerking aangaan. Zonder deze aansluiting loop je dus opdrachten mis. Bovendien beschermt een klachtenregeling je als zorgprofessional ook zelf: een gestructureerde procedure helpt om klachten snel en professioneel af te handelen, wat escalatie voorkomt.
Tot slot is er een reputatierisico. Cliënten die geen gehoor vinden voor hun klacht, kunnen hun ontevredenheid op andere manieren uiten. Een formele klachtenregeling biedt een veilig en gecontroleerd kanaal dat voor alle partijen beter uitpakt.
Hoe sluit je je als zzp’er aan bij een klachtenregeling?
Als zzp’er in de zorg sluit je je aan bij een klachtenregeling door een erkende aanbieder te kiezen, een overeenkomst te sluiten met een klachtenfunctionaris en je aan te melden bij een erkende geschilleninstantie. Het proces is doorgaans eenvoudig en online te regelen, en je ontvangt na aansluiting een bewijs dat je kunt overleggen aan opdrachtgevers.
Concreet doorloop je de volgende stappen:
- Oriënteer je op erkende aanbieders. Zoek naar organisaties die een Wkkgz-conforme klachtenregeling aanbieden voor zelfstandige zorgprofessionals. Controleer of de aanbieder samenwerkt met een erkende geschilleninstantie.
- Sluit een overeenkomst af met een klachtenfunctionaris. Deze onafhankelijke functionaris bemiddelt bij klachten van cliënten en helpt bij het zoeken naar een oplossing.
- Meld je aan bij een erkende geschilleninstantie. Dit is verplicht naast de klachtenfunctionaris. De geschilleninstantie doet een bindende uitspraak als een klacht niet via bemiddeling wordt opgelost.
- Informeer je cliënten. Je bent verplicht om cliënten te informeren over de klachtenregeling, bij voorkeur via een schriftelijke overeenkomst of informatieblad.
- Bewaar je bewijs van aansluiting. Opdrachtgevers en bemiddelingsbureaus kunnen hierom vragen. Zorg dat je een actueel certificaat of bevestiging bij de hand hebt.
De kosten en doorlooptijd verschillen per aanbieder, maar in de meeste gevallen ben je binnen enkele dagen aangesloten en beschik je over alle benodigde documentatie.
Geldt de klachtenplicht ook als je via een uitzendbureau of servicebureau werkt?
Ja, de klachtenplicht geldt ook als je als zzp’er via een servicebureau of als flexwerker opdrachten uitvoert. De Wkkgz kijkt naar wie de zorg feitelijk verleent: dat ben jij als zorgprofessional. Een servicebureau of opdrachtgever neemt die wettelijke verplichting niet automatisch van je over. Als zelfstandige blijf je zelf verantwoordelijk voor het hebben van een geldige klachtenregeling.
Er is wel een belangrijk onderscheid. Als je als flexwerker in loondienst werkt bij een zorginstelling of via een uitzendbureau, valt je werk doorgaans onder de klachtenregeling van de inlenende instelling. In dat geval hoef je zelf geen aparte regeling te hebben, omdat de werkgever of inlener de verantwoordelijkheid draagt. Voor zzp’ers geldt dit echter niet: zij zijn zelfstandig zorgaanbieder en moeten zelf aan de Wkkgz voldoen.
Praktisch gezien controleren veel zorginstellingen en servicebureaus bij de intake of aanmelding of een zzp’er beschikt over een geldige klachtenregeling. Dit is onderdeel van de bredere kwaliteitsscreening waaraan zelfstandige zorgprofessionals moeten voldoen. Het ontbreken van een klachtenregeling kan ertoe leiden dat je niet wordt geplaatst of dat een samenwerking wordt beëindigd.
Hoe PIDZ helpt bij de klachtenregeling en kwaliteitseisen
Als je als zzp’er of flexwerker via PIDZ aan de slag gaat in de zorg, hoef je niet zelf uit te zoeken welke kwaliteitseisen voor jou gelden. PIDZ begeleidt je actief door het intakeproces en helpt je inzicht te krijgen in de verplichtingen waaraan je als zorgprofessional moet voldoen, waaronder de klachtenregeling voor zzp’ers in de zorg.
Concreet biedt PIDZ je het volgende:
- Persoonlijk intakegesprek bij een van de vestigingen, waarbij alle kwaliteitseisen worden doorgenomen
- Begeleiding bij administratieve verplichtingen, zodat je weet welke documenten je nodig hebt voordat je aan een opdracht begint
- Toegang tot het mijnPIDZ-platform, waar je snel en eenvoudig opdrachten vindt die aansluiten bij jouw profiel en ervaring
- Ondersteuning bij btw-vrijstelling en PGB-administratie, zodat je je kunt richten op het verlenen van goede zorg
- Landelijke dekking met lokale betrokkenheid via meer dan twaalf vestigingen door heel Nederland
Wil je als zorgprofessional aan de slag via een servicebureau dat kwaliteit serieus neemt? Meld je aan bij PIDZ en ontdek hoe wij je helpen om snel, zeker en goed voorbereid te starten met je opdrachten in de zorg.
Frequently Asked Questions
Hoe weet ik of een klachtenregeling echt erkend is en voldoet aan de Wkkgz?
Controleer of de aanbieder samenwerkt met een geschilleninstantie die is erkend door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Een actuele lijst van erkende geschilleninstanties is te vinden op de website van het CIBG, een uitvoeringsorganisatie van VWS. Vraag de aanbieder altijd om een schriftelijke bevestiging van de erkenning en controleer of de overeenkomst zowel een klachtenfunctionaris als een geschilleninstantie omvat, want beide zijn wettelijk verplicht.
Wat kost een klachtenregeling gemiddeld voor een zzp'er in de zorg?
De kosten voor een klachtenregeling variëren doorgaans tussen de €50 en €300 per jaar, afhankelijk van de aanbieder en het type regeling. Collectieve regelingen via een branchevereniging zijn soms voordeliger, maar vragen ook een lidmaatschapsbijdrage. Houd er rekening mee dat je naast de klachtenregeling ook een erkende geschilleninstantie nodig hebt, wat soms apart in rekening wordt gebracht. Vergelijk meerdere aanbieders op zowel prijs als de volledigheid van de dekking.
Wat moet ik doen als een cliënt daadwerkelijk een klacht indient?
Bij een ingediende klacht neemt de klachtenfunctionaris contact op met zowel jou als de cliënt om de situatie te bespreken en te bemiddelen. Zorg dat je de klacht serieus neemt, open communiceert en relevante documentatie over de geleverde zorg paraat hebt. Werk actief mee aan het bemiddelingsproces, want een snelle en professionele afhandeling voorkomt escalatie naar de geschilleninstantie. Houd ook een eigen dossier bij van de klacht en de ondernomen stappen.
Moet ik mijn klachtenregeling vermelden in mijn zorgovereenkomst met cliënten?
Ja, de Wkkgz verplicht je om cliënten actief te informeren over de klachtenregeling, bij voorkeur vóór of bij de start van de zorgverlening. Dit kan via een schriftelijke zorgovereenkomst, een informatieblad of een verwijzing naar je website. Vermeld hierin minimaal hoe een cliënt een klacht kan indienen, bij wie dat moet, en wat er gebeurt als de klacht niet naar tevredenheid wordt opgelost. Transparantie hierover versterkt ook het vertrouwen van cliënten in jouw professionaliteit.
Geldt de Wkkgz-klachtenplicht ook als ik alleen informele of lichte zorg verleen, zoals begeleiding of huishoudelijke hulp?
Of de Wkkgz op jou van toepassing is, hangt af van of je activiteiten als ‘zorg’ worden aangemerkt in de zin van de wet. De Wkkgz geldt voor zorg zoals omschreven in de Wet langdurige zorg (Wlz), de Zorgverzekeringswet (Zvw) en bepaalde vormen van maatschappelijke ondersteuning. Bij twijfel is het verstandig om juridisch advies in te winnen of contact op te nemen met de IGJ, want ook lichtere zorgvormen kunnen onder de verplichting vallen. Het is beter om te beschikken over een klachtenregeling die achteraf niet nodig blijkt, dan zonder te opereren en een boete te riskeren.
Hoe vaak moet ik mijn klachtenregeling vernieuwen of controleren?
De meeste klachtenregelingen worden jaarlijks verlengd, vergelijkbaar met een abonnement. Controleer jaarlijks of je aansluiting nog actueel is, of de geschilleninstantie nog erkend is en of er wijzigingen zijn in de Wkkgz-vereisten. Zorg ook dat je bewijs van aansluiting, zoals een certificaat of bevestigingsbrief, up-to-date is, omdat opdrachtgevers en zorginstellingen hier regelmatig naar vragen. Stel een jaarlijkse herinnering in zodat verlenging niet per ongeluk wordt vergeten.
Kan ik als startende zzp'er in de zorg al aan de slag voordat mijn klachtenregeling is geregeld?
Nee, het is wettelijk niet toegestaan om zorg te verlenen als zzp’er zonder dat je klachtenregeling op orde is. Gelukkig is het aansluitingsproces bij de meeste aanbieders snel: in veel gevallen ben je binnen enkele werkdagen volledig aangesloten en beschik je over de benodigde documentatie. Regel dit dus bij voorkeur tegelijk met je KvK-inschrijving, beroepsaansprakelijkheidsverzekering en andere administratieve verplichtingen, zodat je zonder vertraging kunt starten met je eerste opdracht.
Related Articles
- Hoeveel opdrachtgevers heb ik als zzp’er in de zorg nodig?
- Wat vraagt werken als zzp’er in de jeugdzorg van je?
- Kan ik als voormalig zzp'er snel aan de slag als uitzendkracht?
- Wat zijn de nadelen van zzp ten opzichte van een uitzendkracht?
- Kun je zelf bepalen waar je werkt als uitzendkracht zorg?
This content was generated with the help of AI and it may contain mistakes
