Als zzp’er in de zorg heb je een VOG nodig zodra je direct contact hebt met cliënten of patiënten, of toegang hebt tot gevoelige informatie. In de praktijk betekent dit dat vrijwel elke zorgprofessional die als zelfstandige aan de slag gaat bij een zorginstelling een Verklaring Omtrent Gedrag moet kunnen overleggen. Hieronder vind je antwoord op de meest gestelde vragen over de VOG voor zzp’ers in de zorg.
Voor welke zorgsectoren is een VOG verplicht?
Een VOG is verplicht in vrijwel alle zorgsectoren waar je als zzp’er werkt met kwetsbare mensen. Dit geldt voor de verpleging, verzorging en thuiszorg (VVT), de geestelijke gezondheidszorg (GGZ), de gehandicaptenzorg en de jeugdzorg. Zodra je als zelfstandig zorgprofessional bij een gecertificeerde of gesubsidieerde zorginstelling werkt, is een VOG in de meeste gevallen wettelijk vereist.
De verplichting vloeit voort uit de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) en aanverwante regelgeving. Zorginstellingen zijn op grond van deze wet verplicht om te controleren of de professionals die zij inzetten betrouwbaar zijn. Voor sectoren zoals jeugdzorg gelden bovendien aanvullende eisen vanuit de Jeugdwet, waardoor de VOG-plicht hier extra strikt is.
Ook als je als zzp’er in de zorg werkt via een PGB (persoonsgebonden budget) en zorg verleent bij mensen thuis, kan een VOG vereist zijn. De budgethouder of diens vertegenwoordiger heeft het recht om een VOG op te vragen voordat de zorgverlening start.
Wie vraagt de VOG aan: de zzp’er of de zorginstelling?
In de meeste gevallen vraagt de zzp’er de VOG zelf aan, maar de zorginstelling of opdrachtgever bepaalt of en wanneer deze nodig is. De zorginstelling stelt de eis en geeft aan welk screeningsprofiel van toepassing is. De zzp’er dient vervolgens zelf de aanvraag in bij het Centraal Orgaan Verklaring Omtrent Gedrag (COVOG), onderdeel van Justis.
Praktisch gezien werkt het zo:
- De zorginstelling geeft aan dat een VOG vereist is en welk doel (screeningsprofiel) van toepassing is.
- De zzp’er vraagt de VOG aan via Justis, digitaal of via de gemeente.
- Na goedkeuring overlegt de zzp’er de VOG aan de opdrachtgever.
Sommige zorginstellingen hanteren een vaste procedure waarbij zij de aanvraag begeleiden of een verzoek sturen via het digitale systeem van Justis. In dat geval ontvang je als zzp’er een uitnodiging per e-mail waarmee je de aanvraag eenvoudig kunt afronden.
Hoe vraag je een VOG aan als zzp’er in de zorg?
Als zzp’er in de zorg vraag je een VOG aan via de website van Justis (justis.nl) of via de gemeente waar je staat ingeschreven. De digitale route via Justis is doorgaans de snelste optie en vereist een DigiD. De aanvraag bestaat uit een paar stappen en is in de meeste gevallen binnen vijf werkdagen afgerond.
Zo verloopt de aanvraag stap voor stap:
- Kies de juiste aanvraagmethode: Ga naar justis.nl en kies voor een digitale aanvraag met DigiD, of bezoek de gemeente als je geen DigiD hebt.
- Selecteer het juiste screeningsprofiel: Voor de zorg is dit doorgaans profiel 41 (gezondheidszorg en welzijn van mens en dier). Controleer dit altijd bij je opdrachtgever.
- Vul het aanvraagformulier in: Vermeld je persoonlijke gegevens en het doel van de VOG.
- Betaal de aanvraagkosten: De betaling verloopt digitaal bij de online aanvraag.
- Ontvang de VOG: Bij goedkeuring ontvang je de VOG per post of digitaal, afhankelijk van de gekozen methode.
Houd er rekening mee dat Justis de aanvraag toetst aan het Justitieel Documentatiesysteem. Als er geen relevante antecedenten zijn, wordt de VOG in de meeste gevallen snel afgegeven. Zijn er wel antecedenten, dan beoordeelt Justis of deze relevant zijn voor de functie waarvoor de VOG wordt aangevraagd.
Wat kost een VOG en wie betaalt die?
Een VOG kost in 2026 voor een digitale aanvraag via Justis circa 41,35 euro. Voor een aanvraag via de gemeente ligt het tarief iets hoger. Wie de kosten betaalt, is niet wettelijk vastgelegd en hangt af van de afspraken met de opdrachtgever.
In de praktijk zijn er twee gangbare situaties:
- De zzp’er betaalt zelf: Dit is het meest voorkomende. Je draagt de kosten zelf en verrekent ze eventueel als zakelijke kosten in je administratie. Als zelfstandige zijn de kosten voor een VOG in de meeste gevallen aftrekbaar als bedrijfskosten.
- De opdrachtgever vergoedt de kosten: Sommige zorginstellingen vergoeden de VOG-kosten, zeker als ze de aanvraag zelf initiëren. Dit is iets om vooraf te bespreken bij het sluiten van een opdracht.
Maak bij het aangaan van een nieuwe opdracht altijd duidelijke afspraken over wie de VOG-kosten draagt. Zo voorkom je achteraf onduidelijkheid.
Hoe lang is een VOG geldig in de zorg?
Een VOG heeft geen wettelijk vastgestelde vervaldatum, maar in de zorgsector hanteren de meeste instellingen een geldigheidsduur van maximaal drie jaar. Na deze periode verwachten opdrachtgevers doorgaans dat je een nieuwe VOG aanvraagt. Sommige instellingen hanteren een kortere termijn van één of twee jaar, afhankelijk van het interne beleid.
Belangrijk om te weten: een VOG is een momentopname. De verklaring zegt iets over je justitiële verleden op het moment van aanvragen, maar geeft geen garantie voor de toekomst. Daarom verlangen zorginstellingen regelmatig een vernieuwde VOG, ook als je al langere tijd bij hen werkt.
Als zzp’er die bij meerdere opdrachtgevers werkt, kan het voorkomen dat verschillende instellingen elk hun eigen VOG-eisen stellen. Bewaar je VOG goed en noteer de datum van afgifte, zodat je altijd weet wanneer een verlenging nodig is.
Wat gebeurt er als een VOG wordt geweigerd?
Als een VOG wordt geweigerd, betekent dit dat Justis heeft vastgesteld dat relevante justitiële antecedenten in de weg staan aan het uitoefenen van de functie waarvoor de VOG werd aangevraagd. Een weigering heeft directe gevolgen voor je mogelijkheden als zzp’er in de zorg, omdat je zonder VOG niet aan de slag kunt bij zorginstellingen die deze verklaring verplicht stellen.
Bij een weigering heb je de volgende opties:
- Bezwaar maken: Je kunt binnen zes weken bezwaar indienen bij Justis. In je bezwaar kun je aanvoeren waarom de weigering niet terecht is of aanvullende informatie verstrekken.
- Beroep instellen: Als het bezwaar wordt afgewezen, kun je in beroep gaan bij de rechtbank.
- Alternatieve functies overwegen: Afhankelijk van de reden voor de weigering kan het zijn dat je wel in aanmerking komt voor een VOG voor een andere functie met een ander screeningsprofiel.
Een weigering is niet automatisch permanent. Justitiële gegevens worden na verloop van tijd uit het systeem verwijderd, wat betekent dat een toekomstige aanvraag mogelijk wel wordt goedgekeurd. Laat je in dit geval goed informeren, bijvoorbeeld door juridische ondersteuning in te schakelen.
Hoe PIDZ helpt bij jouw VOG als zorgprofessional
Als zzp’er in de zorg wil je je energie steken in het verlenen van goede zorg, niet in administratieve rompslomp. PIDZ begrijpt dat en ondersteunt zorgprofessionals bij alle praktische zaken rondom het werken als zelfstandige, inclusief de stappen die komen kijken bij het starten van een nieuwe opdracht.
Wat PIDZ voor jou doet:
- Persoonlijk intakegesprek: Bij aanmelding doorloop je een uitgebreid intakeproces met een recruiter bij een van de vestigingen. Daarbij wordt ook besproken welke documenten, zoals een VOG, nodig zijn voor jouw profiel.
- Inzicht in opdrachtgeverseisen: PIDZ weet precies welke VOG-eisen zorginstellingen stellen en informeert je hierover, zodat je goed voorbereid aan een opdracht begint.
- Ondersteuning bij administratie: Van contractbeheer tot btw-vrijstelling zorg: PIDZ helpt je de administratieve kant van het zzp-schap overzichtelijk te houden, zodat jij je kunt focussen op zorg verlenen.
- Toegang tot het mijnPIDZ-platform: Via het platform vind je snel passende opdrachten in de VVT, GGZ, gehandicaptenzorg of jeugdzorg, afgestemd op jouw beschikbaarheid en wensen.
Wil je als zzp’er in de zorg aan de slag met een betrouwbaar servicebureau dat jou ondersteunt van intake tot opdracht? Meld je aan bij PIDZ en ontdek hoe wij jou helpen groeien als zelfstandig zorgprofessional.
Frequently Asked Questions
Kan ik als zzp'er in de zorg starten met een opdracht voordat mijn VOG binnen is?
Dit hangt volledig af van het beleid van de zorginstelling. Sommige instellingen staan een proefperiode toe terwijl de VOG nog in behandeling is, maar dit is eerder uitzondering dan regel — zeker in sectoren zoals de jeugdzorg of GGZ waar de regelgeving strikt is. Vraag dit altijd vooraf na bij je opdrachtgever en start de VOG-aanvraag zo vroeg mogelijk, bij voorkeur direct nadat de opdracht bevestigd is, zodat je geen werkdagen verliest.
Wat is het verschil tussen een digitale VOG en een VOG op papier, en welke moet ik aanvragen?
Een digitale VOG (ook wel eVOG of VOG-digitaal) wordt rechtstreeks naar de opdrachtgever gestuurd via het systeem van Justis en is niet op papier zichtbaar voor jou als aanvrager. Een papieren VOG ontvang je per post en overhandig je zelf aan de zorginstelling. De meeste zorginstellingen accepteren beide varianten, maar sommige hebben een voorkeur. Controleer dit altijd bij je opdrachtgever voordat je de aanvraag indient, zodat je niet het verkeerde type aanvraagt.
Moet ik voor elke nieuwe opdrachtgever een nieuwe VOG aanvragen?
Niet per definitie. Als je VOG nog voldoende recent is (doorgaans binnen één tot drie jaar afgegeven, afhankelijk van het beleid van de instelling) en het screeningsprofiel overeenkomt met wat de nieuwe opdrachtgever vereist, kun je dezelfde VOG vaak opnieuw gebruiken. Bewaar je VOG daarom altijd goed en noteer de afgiftedatum. Sommige zorginstellingen accepteren echter uitsluitend een VOG die specifiek voor hen of binnen een bepaalde termijn is aangevraagd, dus informeer hier altijd naar bij de start van een nieuwe opdracht.
Wat als ik in het buitenland heb gewoond of gewerkt — heeft dat invloed op mijn VOG-aanvraag?
Ja, dit kan invloed hebben. Justis toetst primair aan het Nederlandse Justitieel Documentatiesysteem, maar als je recent langere tijd in het buitenland hebt gewoond, kunnen zorginstellingen aanvullend vragen om een buitenlands equivalent van de VOG, zoals een ‘Certificate of Good Conduct’ uit het betreffende land. Vermeld verblijf in het buitenland altijd eerlijk in je aanvraag en informeer bij Justis of bij je opdrachtgever welke aanvullende documenten eventueel nodig zijn.
Zijn de kosten van een VOG aftrekbaar als zakelijke kosten?
Ja, in de meeste gevallen zijn de kosten van een VOG aftrekbaar als zakelijke kosten, omdat de verklaring direct verband houdt met de uitoefening van je beroep als zzp’er in de zorg. Bewaar de betaalbevestiging of factuur van Justis als onderdeel van je administratie. Twijfel je of de kosten in jouw specifieke situatie aftrekbaar zijn? Raadpleeg dan een boekhouder of belastingadviseur die bekend is met de financiële administratie van zorgprofessionals.
Wat is screeningsprofiel 41 precies en hoe weet ik of ik het juiste profiel gebruik?
Screeningsprofiel 41 is het standaard profiel voor de gezondheidszorg en het welzijn van mens en dier, en is voor de meeste zzp’ers in de zorg het juiste profiel. Het bepaalt op welke justitiële gegevens Justis de aanvraag beoordeelt, afgestemd op de risico’s die horen bij het werken met kwetsbare mensen. Het is cruciaal dat je het juiste profiel gebruikt: een VOG met een verkeerd profiel wordt door zorginstellingen niet geaccepteerd. Vraag altijd bij je opdrachtgever na welk screeningsprofiel zij vereisen voordat je de aanvraag indient.
Wat moet ik doen als mijn VOG bijna verlopen is maar ik nog geen nieuwe opdracht heb?
Het is verstandig om je VOG proactief te vernieuwen, ook als je op dat moment niet actief op zoek bent naar een nieuwe opdracht. Zorginstellingen verwachten bij de start van een samenwerking vaak direct een geldige VOG, en een aanvraag kan enkele werkdagen tot soms langer duren. Door je VOG op tijd te vernieuwen — bij voorkeur een maand voor het verstrijken van de door instellingen gehanteerde geldigheidstermijn — zorg je ervoor dat je altijd snel inzetbaar bent en geen kansen misloopt.
Related Articles
- Kan ik als zzp’er in de zorg alleen dagdiensten aannemen?
- Welke verzekeringen zijn nodig bij het inhuren van flexwerkers?
- Waarom kiezen zorgprofessionals voor uitzendwerk?
- Hoe start je als uitzendkracht in de zorg in 2026?
- Is uitzendwerk in de zorg beter dan een vast contract?
This content was generated with the help of AI and it may contain mistakes
