Marjan: psychiatrie op Bali mensonterend

Vanuit haar passie voor reizen, strijkt Marjan van der Kuil (55) meermaals neer in Indonesië. Vanwege haar professie als sociaalpsychiatrisch verpleegkundige vraagt zij zich daar regelmatig af: waar zitten deze cliënten eigenlijk?

Het antwoord op deze vraag krijgt PIDZ’er Marjan na een lange zoektocht. Een televisieprogramma van Adriaan van Dis, die op zoek gaat naar zijn roots in Indonesië, werkt verhelderend. Een cameraploeg legt een uitgemergelde vrouw vast. Later komt Marjan erachter dat de schrijver contact heeft gezocht met het instituut van Dr. Suryani, een psychiater, zodat deze vrouw geholpen kon worden.

Marjans interesse is gewekt en ze neemt contact met het Suryani Institute for Mental Health. Als ze weer eens op Bali verblijft, krijgt Marjan een uitnodiging om mee te gaan, op patiëntbezoek. Aanvankelijk heeft Marjan geen idee waarvoor, maar daar komt ze snel achter.

Op het vliegveld dwaalt een Nederlandse vrouw rond die met een psychose kampt. Dr. Suryani en haar zoon, ook een psychiater, zijn het Nederlands uiteraard niet machtig. Marjan fungeert als tolk. Nadien is het contact tussen haar en de Balinese professor alleen maar hechter geworden.

Ontwetendheid
Jaarlijks keert Marjan terug naar Bali om samen met Dr. Suryani patiënten te bezoeken. De PIDZ’er komt iedere keer weer schrijnende gevallen tegen. Van jongvolwassenen aan een ketting tot een oudere man op een betonnen vloer vastgeketend aan een paal.

Marjan kan verklaren waarom deze psychiatrisch patiënten zo leven. ,,Het is pure onwetendheid. De familieleden weet totaal niet hoe ze met deze mensen moeten omgaan. Ze denken dat hun dierbare bevangen is door een kwade geest, omdat de familie zelf iets slechts heeft gedaan.”

De bezoekjes grijpen Marjan, die al ruim dertig jaar in de psychiatrie werkt, zeer aan. ,, Ik zag eens een geketende jongen die in een ruim wc-hokje leefde. Zelfs de hond beschikte over meer vrijheid. Het is gewoon mensonterend.”

Door Dr. Suryani kunnen deze psychiatrisch patiënten worden geholpen. Een klein deel, dat wel, want volgens haar onderzoek leven zo’n zevenduizend patiënten op Bali. Negenhonderd van hen heeft zij in het vizier en negentig patiënten worden behandeld door de professor, haar zoon en de social workers.

Dr. Suryani is een publiekelijk figuur en verschijnt vaak in de media om aandacht te vragen voor deze doelgroep. Haar team moet het doen zonder subsidies van de overheid. ,,Al het geld gaat naar het enige psychiatrisch ziekenhuis op Bali”, weet Marjan, die schetst dat op en neer rijden een helse tocht is over de slecht begaanbare wegen. ,,Ik snap ook wel dat je niet met je psychotische broer op de brommer stapt om een route af te leggen die vergelijkbaar is met de afstand tussen Friesland en Antwerpen.”

Geld inzamelen
Dr. Suryani bekommert zich zo om haar patiënten dat haar instituut de behandelingen betaalt wanneer de familie geen geld heeft. Met die gedachte in haar achterhoofd probeert Marjan op allerlei manieren geld in te zamelen, zodat de 74-jarige professor haar werk kan blijven doen. ,,Ik weet dat het goed terecht komt, anders had ik het ook niet gedaan.”

Het liefst zou Marjan naar Bali verhuizen om daar te helpen. Maar de taal, cultuur en gewoontes zijn bepalend, stelt de PIDZ’er. ,,Als je wilt ondersteunen dan vind ik dat dit uit kennisdeling en coaching bestaat. De lokale zorgprofessionals voeren de behandeling daadwerkelijk uit. Verder spreek ik de taal niet en ben een westerling. Dat kan afschrikken. Daarom ben ik van mening dat de lokale zorgverleners deze mensen veel beter kunnen helpen.”

20 juni 2019

Nieuwsbrief

Bedankt voor het inschrijven voor onze nieuwsbrief. Vanaf nu zullen we je op de hoogte houden omtrent het laatste nieuws van PIDZ.