Odeaandezorg_Logo_Horizontaal_blauw

Stichting Zorgmakers wil met meer humor en lol de zorg verbeteren

Op een ludieke manier de zorgsector inspireren, problemen aanpakken en er zo voor zorgen dat al bedachte innovatieve ideeën verder worden uitgerold. Stichting Zorgmakers wil de zorg leuker maken, met meer humor en lol als uitgangspunt.

Een paarse opblaaskrokodil van negen meter lang die in een willekeurig ziekenhuis in Nederland hangt en symbool staat voor de grote impact die de administratie heeft op de zorg, of een groot rad waarin je als zorgprofessional kunt rennen om vervolgens te ervaren hoe het is om even uit die ratrace te stappen. 

En wat te denken van de gouden na-aper voor het kopiëren van een goed idee uit de zorg of een spaarvarken dat aantoont dat een zorgorganisatie een kostenbesparende oplossing heeft bedacht? Dit is zomaar een greep uit het arsenaal dat stichting Zorgmakers inzet om de zorg te verbeteren.

"Maar als bestuurders willen wij óók dat het goed gaat. Dat geldt niet alleen voor de mensen op de werkvloer. Alleen soms lukt het gewoon niet wat we willen."

Het moet volgens voorzitter Sarah van der Lely en penningmeester Rob van der Kolk vooral leuk zijn. “Daarom willen we het uniek aanpakken”, begint Rob aan de andere kant van de lijn. “Als je op de afdeling werkt met allemaal collega’s, dat is gewoon ontzettend leuk om te doen. Maar als je de berichten in de media leest, dan is het alleen maar negatief. Wij vinden dat hier best iets positiefs tegenover mag staan.”

Denkwijze en benadering van invloed op het imago

Hij noemt een voorbeeld om zijn woorden kracht bij te zetten. “Ik zit in een ouwelullenhockeyteam en vaak haakt een aantal af voor de wedstrijd. Hoe loop je dan vervolgens naar de bar? Met de gedachte: oh, oh, oh, we hadden er vandaag maar negen in plaats van elf? Of: bied je iemand een drankje aan en vraag je: doe je de volgende keer mee?” 

De denkwijze en benadering, wil Rob hiermee zeggen, die kunnen een groot verschil maken en invloed hebben op het imago. “Het ligt vaak aan het management of de marktwerking”, benadrukt directeur Hartcentrum bij Amsterdam UMC. “Maar als bestuurders willen wij óók dat het goed gaat. Dat geldt niet alleen voor de mensen op de werkvloer. Alleen soms lukt het gewoon niet wat we willen.” Hij vraagt zichzelf direct hardop af wat een mooie oplossing zou kunnen zijn. “Meer humor en lol.”

Dus strijdt stichting Zorgmakers voor meer positiviteit en samenwerking in de zorg en voor minder haast en bureaucratie; de administratie slokt zo’n 40 procent van de tijd op, weten Sarah en Rob. Vandaar ook die gigantische paarse krokodil.

In coronatijd wél goed samenwerken en besluiten nemen

Het idee om deze stichting te beginnen, is ontstaan tijdens de coronapandemie. In die periode maakte Sarah een documentaire over de ziekenhuiszorg in coronatijd: Zorgen voor morgen. Ze merkte dat het ineens wél mogelijk was om snel knopen door te hakken, goed samen te werken én met bruikbare oplossingen te komen om de zorg te verbeteren. 

Vrij snel na de pandemie merkte de 28-jarige kinderarts in opleiding dat de sector weer verviel in oude patronen. Als Sarah vragen stelde over de organisatie van het zorgstelstel kreeg ze altijd te horen: “Ach, laat maar zitten. Dat gaat toch niet veranderen.”

“We willen graag meer ontregelen, maar telkens lopen we tegen dezelfde dingen aan die het probleem veroorzaken. Dan begint alles opnieuw."

Dat zette haar aan het denken. Bij het Landelijk Consortium Hulpmiddelen, waarvoor zij de inkoop van beschermingsmiddelen regelde, kwam ze Rob tegen. Hij was daar verantwoordelijk voor de landelijke inkoop van de mondkapjes. Arts en oprichter Veerle Smit van Compendium Geneeskunde, een platform dat een boekenreeks heeft samengesteld om de studie geneeskunde overzichtelijker te maken, kende Sarah via de coschappen. Zo heeft het trio de koppen bij elkaar gestoken en stichting Zorgmakers opgezet. 

“Kijk, vaak schieten we in de zorg in een reflex. We willen graag meer ontregelen, maar telkens lopen we tegen dezelfde dingen aan die het probleem veroorzaken. Dan begint alles opnieuw. Een stuurgroep, een rapport, een plan en dan gaat dit ook nog eens over allerlei schijven”, stelt Sarah, doelend op de aanpak van knelpunten in de zorg. 

Maar, zegt ze, het kan ook anders. “Het is juist ook leuk om het laaghangend fruit te pakken vanuit de praktijk zonder daar eerst een heel plan voor te moeten uitwerken. Die oplossingen werken vaak óók hartstikke goed.” Als meerdere zorgorganisaties die oplossing kopiëren, bedoelt ze, dan kan het alsnog grote impact maken.

Geen onhandig behandeltafelpapier meer

Sarah schetst een voorbeeld dat al door meerdere ziekenhuizen is opgepakt. “In het AMC is bij radiotherapie onderzoek gedaan naar het papier op de behandeltafel. Dat scheurt altijd en geeft gedoe. Het is veel fijner en duurzamer om er een doekje overheen te halen. Volgens infectiepreventie mag dat. Dus dit idee is gedeeld op het Zorgmakersplein (een platform van de stichting waarop diverse ideeën worden uitgestald, red.) en nu heeft ook het Spaarne Gasthuis het overgenomen. Dat scheelt alweer een derde van al het papier dat in het ziekenhuis wordt gebruikt.” Zoiets simpels en kleins kan dus al van grote invloed zijn. 

Ook Rob heeft een voorbeeld dat kostenbesparend is én bovendien ook nog eens goed voor het milieu: stoppen met het preoperatieve nagelborsteltje. “Dat blijkt helemaal niet nodig te zijn”, schetst de Hartcentrum-directeur. “Je haalt niet alleen vuil weg, maar maakt ook je huid stuk en daarmee juist vuil los. Het is onzinnig en daarom gebruiken wij het niet meer in het Amsterdam UMC. Dit hebben we op LinkedIn gedeeld en dan zien we dat anderen dat idee overnemen. Dat bespaart je zo’n 25000 euro en 800 kilo aan plastic per ziekenhuis. Doet ieder ziekenhuis dit, dan gaat het over een factor honderd meer.” 

Een snelle rekensom: dat komt dus neer op zo’n 2,5 miljoen euro en 80.000 kilo plastic. Rob: “Daarmee is Zorgmakers de multiplier van goede ideeën.” Maar ook de zorgprofessional zelf profiteert, stelt hij. “Het gaat niet alleen om minder werkdruk ervaren, maar ook écht om minder werkdruk.”

“Waarom zou iets niet in heel Nederland slagen, als het al in Maastricht én Groningen lukt? Wij moedigen aan om dingen te kopiëren."

Denk hierbij aan Emma Ontdubbelt, een actie van het Emma Kinderziekenhuis. Zorgmedewerkers konden op de spiegels in de garderobe post-its plakken met taken die dubbel worden gedaan met als doel om die dingen juist zo min mogelijk dubbel te doen. Of door schoonmakers onderdeel te maken van het zorgteam. Zo kunnen zij taken uitvoeren als logistieke en facilitaire processen waardoor de zorgprofessionals zich meer op de zorg kunnen richten. 

‘Belangrijk zelf aan de slag te gaan’

Het motto van de stichting is dan ook: ‘Voor oplossingen die het verdienen om gekopieerd te worden’. Rob geeft meer tekst en uitleg. “Het is belangrijk om niet af te wachten, maar zelf aan de slag te gaan. Waarom zou iets niet in heel Nederland slagen, als het al in Maastricht én Groningen lukt? Wij moedigen aan om dingen te kopiëren.”

De stichting is daarvoor een goed uithangbord, vindt Sarah. “Als ik zelf een oplossing voorstel, dan wordt soms terughoudend gereageerd. Mensen vinden het vaak spannend om dingen uit te proberen of te experimenteren. Dat is fascinerend”, zegt ze. “Want bij de behandeling van patiënten wordt juist wél veel geëxperimenteerd en als iets werkt, wordt het direct gedeeld met de wereld door een wetenschappelijke publicatie.”

Heeft dat dan met het conservatieve karakter van de zorg te maken? Bestuurder Rob denkt van niet. “Als ze vandaag iets in Singapore bedenken dat werkt, dan weet de hele wereld het morgen. Dus dat de zorg heel conservatief is, valt wel mee, vind ik. Alleen nu is de noodzaak daar om dingen te veranderen.”

Waar wil stichting Zorgmakers over vijf jaar staan? “Dan willen we wereldwijde oplossingen delen”, steekt Rob de ambities niet onder stoelen of banken. Nee, dat is geen grap. “Natuurlijk hopen we dat Zorgmakers bekend is bij iedere zorginstelling in Nederland als plek waar oplossingen te vinden zijn. Heel stiekem dromen we dat Zorgmakers buiten Nederland bekend is, want er zijn ook veel oplossingen buiten onze landsgrenzen te vinden.”

Lees ook:

Zoek