Odeaandezorg_Logo_Horizontaal_blauw

Wat de zorg kan leren van… AFAS

Een paar weken geleden schreef ik een blog over wat we in de zorg kunnen leren van AFAS Software. Het Nederlandse familiebedrijf dat bedrijfssoftware ontwikkelt voor allerlei verschillende branches. Ik kwam er tijdens het schrijven van die blog achter dat er nog veel meer valt te leren van dit interessante bedrijf. Bijvoorbeeld over hun personeelsbeleid! Ik benaderde ze opnieuw en in no time had ik een afspraak met Britt Breure, directeur HR van AFAS Software.

Britt is in haar eentje (!) de hele afdeling personeelszaken en dat doet ze dan eigenlijk ook nog eens parttime. Niet gek voor een bedrijf met 700 medewerkers! Hoe krijg je dat voor elkaar? Vooral door een heel hoop regels en procedures af te schaffen. Eigenlijk hebben ze sinds een jaar of vijf een basisregel voor alle medewerkers: Doe met gezond verstand wat goed is voor AFAS. Hierdoor worden heel veel HR-zaken gewoon op de werkplek of op de afdeling opgelost. Er zijn ook geen juristen en secretaresses. Iedereen doet gewoon alles zelf. Gaat dat wel eens mis? Natuurlijk! Maar in de tijd dat ze nog veel meer regels en procedures hadden ging het ook wel eens mis! En wat een vrijheid, efficiëntie, verantwoordelijkheidsgevoel en loyaliteit levert deze nieuwe regel op! Dat dit niet zonder succes is, blijkt wel uit het ziekteverzuim. Dit is al jaren onder de 2%. En na jaren Great Place to Work te zijn geweest in Nederland, werd AFAS in 2021 zelfs uitgeroepen tot beste werkgever van Europa.

Een heel belangrijke basis voor het succes is de cultuur bij AFAS. Die is opgebouwd rondom 4 kernwaarden, te weten:

Vertrouwen: Door het vertrouwen dat er is in de medewerkers, konden ze de stap zetten naar het afschaffen van regels en procedures zoals ik hierboven beschreef.

Familie: AFAS is een familiebedrijf en je ziet dat ook terugkomen in de manier waarop de collega’s met elkaar omgaan. Het is heel normaal om na werktijd nog met collega’s te gaan sporten bij de sportfaciliteiten of een hapje te eten in het restaurant, maar ook om betrokken te zijn als het even niet zo goed gaat met een collega.

Doen: eerst doen en dan denken. Een die mij persoonlijk heel goed in de oren klinkt. Ik zag al bij heel veel bedrijven dat ‘Just do it’ een motto is wat heel veel kan opleveren. In tegenstelling tot de zoveel gehoorde ‘Ja, maar…’

Gek: Zoals de CEO die zich als giraffe verkleedt op het AFAS-uitje, een medewerker die besluit om twee waterfietsen in de vorm van een zwaan aan te schaffen ter ontspanning op mooie zomerse dagen en bijvoorbeeld een armworstelwedstrijd bij een nieuwe medewerker die daar iets over geschreven heeft in zijn sollicitatiebrief:

Ik werd heel blij van hun kernwaarde Gek en dan vooral door de voorbeelden die Britt noemde. Ik wil er een paar ter inspiratie benoemen, ik hoop dat het u op ideeën brengt!

Zo zijn er voor elke nieuwe medewerker de Monkey Milestones. 12+1 challenges die je als nieuwe medewerker in je eerste jaar moet behalen. Die variëren van: ‘Verloren! Nu moet ik onder de voetbaltafel doorkruipen.’ en ‘Ik heb gesproken op de VrijMiBo‘ tot ‘Ik heb een directielid tegengesproken (en ben nog steeds in dienst)’. Als een medewerker een challenge behaalt maakt hij een selfie met de kaart van de milestone die vervolgens gedeeld wordt via social media. Op de achterkant van de kaart staat overigens de moraal van de challenge.

Een ander mooi voorbeeld is dat zij maandelijks het Cultuurcafe organiseren om de cultuur te blijven laden. Het is voor de medewerkers een vanzelfsprekendheid om daarbij te zijn. Het is een gezellige middag waarbij er geen focus is op de cijfers, maar nieuwe medewerkers welkom geheten worden, collega’s elkaar ontmoeten, succes story’s worden gedeeld, filmpjes ‘uit de oude doos’ worden vertoond en bijvoorbeeld de laatste keer een AFAS-Pubquiz werd georganiseerd.

Een laatste ‘gek’ idee is ontstaan in coronatijd, waarbij er vanwege alle maatregelen veel minder mogelijk was: de AFAS Kerst Drive-Thru. Waarbij de kerstpakketten werden uitgedeeld aan alle medewerkers in een tot winterwonderland omgetoverde parkeergarage compleet met elfen, rendieren, een poffertjeskraam en natuurlijk de Kerstman zelf. Door met je auto het parcours af te leggen kon je zo op een verantwoorde manier je kerstpakket toch persoonlijk overhandigd krijgen.

En de zorg dan?

Natuurlijk is het niet zo dat je al deze voorbeelden automatisch een-op-een kunt toepassen in jouw eigen organisatie. En misschien is ook de eerste gedachte dat er daarvoor ook gelijk bakken met geld nodig zijn. Maar ik weet gelukkig uit eigen ervaring dat dat niet zo is en dat een beetje Gek doen echt heel veel kan opleveren! Ik heb het in mijn blogs al vaker gehad over DiSofa online therapie, de 100% online Basis-GGZ start-up die ik samen met Niek Kuijper onder de vleugels van GGZ Noord-Holland-Noord heb opgezet.

Wij hebben sinds de oprichting veel aandacht besteed aan de cultuur binnen DiSofa. Onze medewerkers woonden overal ter wereld en om toch een team te vormen, deden we af en toe een beetje Gek en Verrassend. Bijvoorbeeld met de DiSo-mokken die van Singapore tot Boston werden bezorgd als alternatief voor de fysieke koffieautomaat waar we elkaar natuurlijk nooit troffen omdat alles online ging. Functioneringsgesprekken via Skype die (onverwacht) door Sinterklaas en Roetveeg-Piet werden gedaan met bijbehorende persoonlijke gedichten. De Hollandsche verjaardagpakketten met o.a. drop, borrelnootjes en pannenkoekenmix en DiSo-rompertjes bij de geboortes van DiSo-baby’s in Singapore, Boston en Alicante. Het zorgde voor een geweldige sfeer en medewerkers die voor DiSofa door het vuur gingen, extreem flexibel waren, actief meedachten en de cultuur bewaakten. En het zorgde er daarnaast ook voor dat wij veel meer sollicitanten kregen dan onze offline collega’s. Natuurlijk was dit niet allemaal van tevoren zo uitgedacht en deden we er in het begin lacherig over. Maar gaandeweg ontstonden er steeds meer leuke ideeën die echt bijdroegen aan het teamgevoel en de werksfeer.

Zoals gezegd, waarschijnlijk niet allemaal een-op-een toe te passen, maar ik hoop dat u toch wat ideetjes heeft opgedaan van deze blog waarvan u het aandurft om ze te proberen. Per slot van rekening hebben we nogal een arbeidsmarktuitdaging in de zorg!

6. Kom in beweging

Op zijn blog deelt Joris Arts iedere week een nieuw inspirerend voorbeeld uit andere sectoren over hoe zij uitdagingen te lijf gaan. Hiermee daagt hij de traditionele zienswijze in de zorg uit en laat zien dat verandering mogelijk is. 

Ook in zijn boek “Wat de zorg kan leren van…” deelt Joris meer inspirerende voorbeelden.

Lees ook:

Zoeken