Verklaard: de link tussen kunst en zorg

Naast het begeleiden van cliënten als zelfstandige zorgprofessional bij PIDZ Haarlem is Raymond Hensgens (53) ook nog kunsthandelaar. Hoe is deze bijzondere werkcombinatie in zijn carrière ontstaan en is er een verband tussen beide? Hij legt het uit in een café op Strijp-S in Eindhoven.

Maar eerst een duik in Raymonds levensgeschiedenis. Na een periode als adolescent liftend door Europa te hebben getrokken, raakt zijn geld op. Hij beseft dat er toch weer brood op de plank moet komen en wordt koekjesbakker in een zorginstelling. Aanvankelijk vindt Raymond dit niets – alles brandt aan –, maar gaandeweg krijgt de dan 21-jarige activiteitenbegeleider steeds meer plezier in zijn werk. “In de zomermaanden was iedereen op vakantie dus ging ik met een collega nieuwe ideeën verzinnen voor de cliënten.”

Op diverse manieren weet hij geld binnen te halen voor uitstapjes naar de visafslag in IJmuiden of dierentuin Artis. “De cliënten vonden het fantastisch. We raakten er zelfs eentje kwijt op de Wallen in Amsterdam. Zat die later met een kleurplaat op het politiebureau. Hij wilde nooit meer weg, haha!”

Raymond blijft vier jaar en rolt als begeleider de zorgwereld in bij diverse werkgevers, zoals justitie, de gevangenis of inrichtingen. De onregelmatige werktijden vindt hij wel lekker. Het gaat zelfs zo voorspoedig dat hij wordt gevraagd om plaatsvervangend hoofd te worden van een woonvoorziening met bewoners met een verstandelijke beperking. Over het daarvoor benodigde diploma beschikt de begeleider nog niet dus dat papiertje haalt hij twee jaar later, in 1994, bij de Hogeschool van Amsterdam.

DJ in obscuur café

In de weekenden draait Raymond plaatjes in een obscuur café in Haarlem. Daar ontmoet hij een kunsthandelaar. Zijn interesse is meteen gewekt. “Heb je het eerste schilderij, dan volgt al snel een tweede. Voor je het weet past het niet meer en heb je meer dan honderd werken thuis.” Een verhuizing is noodzakelijk. Hij koopt een huis nabij het Centraal Station in Haarlem, waar hij op de begane grond exposities zou kunnen houden – op de twee bovenste verdiepingen woont Raymond.

De zaken gaan goed en hij wisselt regelmatig Nederlandse werken uit met musea in Brazilië, Letland en de Verenigde Staten. Hij haalt zelfs het (Braziliaanse) journaal en soms de Nederlandse kranten. “Loop ik door São Paulo en dan groeten mensen mij. Opeens. Ik heb geen idee waarom, maar dan zie ik mezelf terug op tv. Een grappig moment.”

Aansluiting

Maar is er een link tussen werken in de zorg, als zzp’er, en een eigen kunsthandel? Het gaat in beide sectoren om intermenselijk contact, stelt hij. “Mensen vinden het fijn als je refereert aan een gespreksonderwerp waar je eerder over hebt gepraat. Zo krijgen ze het gevoel dat je echt naar ze hebt geluisterd. Dat probeer ik bij zowel klanten als cliënten te doen”, zegt Raymond.

En wat als communicatie lastig blijkt? “Kan een cliënt niet goed communiceren, dan let ik op non-verbale uitingsvormen. Op gezichtsuitdrukkingen en handgebaren bijvoorbeeld. Dan weet ik of iets aanslaat of niet.”

De Haarlemmer probeert ook altijd aansluiting te vinden. Een verplichting, vindt hij. “Je moet dat wel proberen. Er is altijd wel ergens een connectie. Een cliënt verandert niet snel dus dat moet uit jezelf komen. Hierin vind ik na ruim dertig jaar in de zorg nog altijd mijn uitdagingen.”

Tot slot is de scheidslijn tussen kunst en werken bij dagbesteding dun. “Loop je in de ochtend door het depot van het Stedelijk Museum met werken van de internationale top, sta je een paar uur later op een afdeling waar cliënten bezig zijn met een kleurboek.” Nog even en dan hangen zij daar ook, knipoogt Raymond. “Ja, dat vind ik mooi om te zien.”

5 juni 2018

Nieuwsbrief

Bedankt voor het inschrijven voor onze nieuwsbrief. Vanaf nu zullen we je op de hoogte houden omtrent het laatste nieuws van PIDZ.