De ‘warrige wereld’ van dementie

Ervaren hoe het is om dementie te hebben? Dat kan bij Into D’mentia. Het bedrijf heeft een simulator gebouwd waarin je voor 25 minuten in de schoenen staat van iemand met dementie. Waarom reageren ze bijvoorbeeld kortaf of ogen zij erg vermoeid? Het is niet alleen handig voor mantelzorgers, maar ook voor zorgprofessionals. Ik ben erg nieuwsgierig en wil weleens weten hoe de ‘warrige wereld’ van iemand met dementie in elkaar steekt.

Een container staat op de parkeerplaats van zorginstelling De Wever in Tilburg. Daar stap ik naar binnen en kom eerst in een kamertje terecht voordat ik daadwerkelijk de simulator instap. Bepakt en bezakt – met boodschappentas, huissleutels, een werkend alarm om mijn nek zoals in een verzorgingshuis en vest – ga ik de kamer in.

In dit vest zitten speakers die verraden dat er een stem uitkomt. Mannen krijgen een mannenstem, vrouwen een vrouwenstem. “Die vertaalt de gedachten van een iemand met beginnende dementie, om het zo echt mogelijk na te bootsen”, zegt Inge Hageman van Into D’mentia.

Opdrachten

De mannenstem geeft voortdurend opdrachten mee in het lopende verhaal van 25 minuten. Ik kom terug van het boodschappen doen. De deur openmaken, is al een lastig karwei. Welke sleutel heb ik nodig? Eindelijk, gelukt! Ik stap de keuken in. Op een beamerscherm wordt de woonkamer geprojecteerd. Het is een wonderlijke ervaring. Eenmaal binnen word ik overvallen door prikkels.

De opdrachten zijn heel eenvoudig; van het ophangen van de sleutelbos tot het aanzetten van een radio. Simpele taken die eigenlijk niet mis kunnen gaan. Toch gaat het al snel fout. De koelkast vind ik niet direct en wanneer ik de post uithaal, kom ik bij de wc uit. Ik ben er heilig van overtuigd dat ik de voordeur heb opengetrokken. Op dat moment is mijn gedachtegang: ‘Hoe kan dat? Ben ik nu gek geworden?’

Hageman van Into D’mentia: “Constant loop je tegen gevoelens aan. Mensen met dementie zijn vaak gedesoriënteerd. Soms herkennen ze hun omgeving en af en toe ook niet. Platgezegd: hun snapper is dan kapot.” Dat is mij zojuist ook overkomen.

Dochter Suzanne

Op het projectiescherm verschijnt dochter Suzanne regelmatig. Ze helpt met strijken, de was doen en het bed opmaken, zoals een echte mantelzorger. Soms schiet Suzanne uit haar slof van de schrik (we zouden samen boodschappen doen, maar ben ik vergeten) of omdat de situatie nog onwennig aanvoelt voor haar. “Wij kunnen relativeren, maar iemand met dementie niet. Die raakt zo ontredderd en wordt soms verdrietig door de toon die wordt aangeslagen”, legt Hageman het gevoel van iemand met dementie uit.

Suzanne vraagt ook of ik zin heb om naar de verjaardag van mijn kleindochter te gaan – de keuze ligt bij mij en daar borduurt het verhaal op voort. Ik wil graag naar het feest, mijn gedachten dwalen af en worden op het beamerscherm geprojecteerd. Het loopt raar af en ik blijf toch liever thuis. Hageman: “Daar doe je er niet meer toe. Als mens wil je graag gehoord en gezien worden. Op die verjaardag is daar geen sprake van.” Mensen praten over mij, terwijl ik gewoon naast hen sta. Dat geeft een naar gevoel – ook als je nog helder van geest bent. Ik hoor er inderdaad niet meer bij.

Vermoeid

Die 25 minuten lijken lang, maar de tijd vliegt. Na afloop ben ik vermoeid vanwege alle indrukken. Laat staan dat dit gevoel altijd heerst. “Daarom is het ook niet zo vreemd dat mensen met dementie vroeg naar bed gaan en middagdutjes doen door al die prikkels”, vertelt Hageman, met wie een gesprek volgt na de simulatietraining. De conclusie die ik kan trekken: voor even maak ik kennis met de gedachtegang van iemand met dementie, die in de beginfase (bedreigde ik, zie kader) zit.

16 januari 2018

Nieuwsbrief

Bedankt voor het inschrijven voor onze nieuwsbrief. Vanaf nu zullen we je op de hoogte houden omtrent het laatste nieuws van PIDZ.