Wet zorg en dwang per 1 januari 2020: consequenties zzp’ers

Met ingang van 1 januari 2020 wordt de Wet bijzondere opnemingen psychiatrische ziekenhuizen (Bopz) vervangen door de Wet zorg en dwang (Wzd). Deze nieuwe wet regelt de rechten van mensen met een verstandelijke beperking en mensen met een psychogeriatrische aandoening (zoals dementie) die onvrijwillige zorg krijgen. Daarnaast regelt deze wet ook de onvrijwillige opname.

Van Bopz naar Wet zorg en dwang
Op dit moment vallen gedwongen opnames en gedwongen zorg voor mensen met dementie of met een verstandelijke beperking nog onder de Wet Bopz. Die wet is primair gericht op psychiatrische behandelingen in een psychiatrisch ziekenhuis. De nieuwe Wzd sluit beter aan bij de zorg voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking, waardoor mensen die hun wil niet meer kunnen uiten beter beschermd worden.

Nee, tenzij
De kern van de Wzd is ‘Nee, tenzij’. De zorg voor ouderen met dementie en mensen met een beperking moet zoveel mogelijk op vrijwillige basis plaatsvinden. Soms kunnen mensen met dementie of een verstandelijke beperking niet (meer) zelf inschatten wat goed voor hen is. Zorgverleners helpen ze dan bij die keuzes. Het uitgangspunt van de Wzd is dat onvrijwillige zorg daarbij niet wordt toegepast, tenzij het niet anders kan.

Het stappenplan
Als de zorgverlener en de cliënt niet tot overeenstemming komen over vrijwillige zorg,  dan moet de zorgverlener een stappenplan doorlopen voordat hij onvrijwillige zorg mag toepassen. De situatie van de cliënt wordt geanalyseerd, er wordt bekeken of er vrijwillige alternatieven zijn, en externe deskundigheid wordt ingeschakeld.

De wet gaat gelden voor instellingen en thuis
De Wzd gaat niet alleen gelden in zorginstellingen, maar bijvoorbeeld ook in de thuissituatie, logeeropvang en in kleinschalige woonvormen.

Opname in een zorginstelling
De Wzd regelt ook de opname van mensen met dementie of een verstandelijke beperking in een zorginstelling als zij daar niet mee instemmen. Als de cliënt zich verzet tegen een gedwongen opname, beslist de rechter over de opname.

Zzp’ers en de Wzd
Doordat het bij de uitvoering van het zorgplan ook kan gaan om onvrijwillige zorg, is het noodzakelijk dat zorginstellingen duidelijk vastleggen welke categorie werknemers een besluit tot het toepassen van dwang kan nemen. Omdat – behoudens noodsituaties – dwang in de vorm van onvrijwillige zorg in het zorgplan is opgenomen, moet je als zorgverlener in ieder geval bekwaam zijn in het omgaan met dergelijke zorgplannen en de consequenties van bepaalde keuzes op basis van het zorgplan kunnen overzien.

Zorg er daarom, wanneer je als zzp’er vanaf 1 januari 2020 bij een zorginstelling komt, dat je op de hoogte gebracht wordt van de zorgplannen van cliënten én van het stappenplan van de desbetreffende organisatie. Maak daarbij duidelijke afspraken met de zorginstelling over de werkzaamheden die je wel en niet gaat uitvoeren.

19 juni 2019

Nieuwsbrief

Bedankt voor het inschrijven voor onze nieuwsbrief. Vanaf nu zullen we je op de hoogte houden omtrent het laatste nieuws van PIDZ.